TvdW
Dit jaar biedt de Exact MKB Barometer 2026 opnieuw waardevolle inzichten in wat er speelt binnen het Nederlandse ondernemerschap. In dit onderzoek deelt een brede groep ondernemers uit verschillende sectoren hun grootste uitdagingen en verwachtingen voor de komende periode. Daardoor ontstaat een helder, overkoepelend beeld van waar MKB’ers de komende tijd mee te maken krijgen. In deze blog zetten we de belangrijkste ontwikkelingen uit dit rapport voor je op een rijtje.
Ondernemen voelt goed, maar is zwaarder dan ooit
Wat direct opvalt, is dat ondernemers steeds meer plezier halen uit ondernemen. Een grote meerderheid geeft aan dat het ondernemerschap energie geeft en zelfs gelukkig maakt. Tegelijkertijd ligt twee op de drie ondernemers wel eens wakker van hun bedrijf. Die spanning zit vooral in de combinatie van factoren: werk-privébalans, personeelstekorten en financiële zorgen. Ondernemen is daarmee niet alleen een economische activiteit, maar ook steeds meer een mentale uitdaging geworden.
Daarbij speelt ook het ondernemersklimaat een rol. Slechts een kleine minderheid noemt dit echt gunstig. De meeste ondernemers ervaren het als ‘uitdagend’, vooral door economische onzekerheid en complexe wet- en regelgeving. Voor MKB’ers betekent dit dat succesvol ondernemen in 2026 niet alleen draait om kansen zien, maar vooral om risico’s beheersen en rust creëren in de bedrijfsvoering.
Financieel gezond, maar cashflow blijft een zwakke plek
Ondanks alle uitdagingen is er goed nieuws: de omzetverwachtingen zijn over de hele linie positief. Bijna de helft van de MKB-bedrijven verwacht groei en slechts een kleine groep rekent op krimp. Daarnaast is de investeringsbereidheid hoog: maar liefst 93% van de bedrijven wil in 2026 investeren. Toch zit er een structureel probleem onder de oppervlakte: cashflow.
Te laat betalende klanten blijven de grootste frustratie binnen de financiële administratie. Gemiddeld wordt 15% van de facturen te laat betaald en 3% zelfs helemaal niet. Dit leidt ertoe dat twee derde van de MKB-bedrijven omzet misloopt, gemiddeld zo’n 20.000 euro per jaar. Dit is geen klein probleem, maar een structurele lekkage in het verdienmodel. Voor ondernemers betekent dit dat winstgevendheid en liquiditeit steeds verder uit elkaar kunnen lopen. En precies daar ligt een belangrijke rol voor goed ingerichte administratie en actief debiteurenbeheer.
Groeiambitie botst met personeelstekort
Kijkend naar de belangrijkste doelen van MKB’ers, is er een duidelijke top drie: omzet verhogen, kosten verlagen en personeel vinden en behouden. Met name dat laatste blijkt een grote uitdaging: bijna de helft van de bedrijven heeft openstaande vacatures, met uitschieters in de bouw en productie. Het gemiddelde tekort ligt rond de vijf FTE per bedrijf.
De gevolgen hiervan zijn direct merkbaar op de werkvloer. Ondernemers rapporteren meer stress, herverdeling van taken en zelfs stagnatie van groei. In sommige gevallen leidt het er zelfs toe dat bedrijven geen nieuwe klanten meer aannemen. Dit maakt een ding duidelijk: personeelstekort is niet alleen een personeelsvraagstuk maar een strategisch groeiprobleem.
Efficiënter werken is geen luxe meer, maar een noodzaak
Door de druk op personeel en kosten wordt efficiëntie steeds belangrijker. Veel MKB’ers willen processen verbeteren en automatiseren, maar lopen tegen praktische beperkingen aan.
Hoewel processen zoals salarisadministratie en boekhouding al relatief goed geautomatiseerd zijn, blijft er op andere vlakken – zoals projectmanagement, CRM en rapportages – nog veel winst te behalen.
Ondernemers zien automatisering vooral als middel om kosten te besparen en tijd te winnen. Tegelijkertijd geven ze aan dat implementatie lastig is door gebrek aan tijd, kennis en capaciteit. Dit zorgt voor een lastige situatie: men weet dat automatisering nodig is, maar heeft juist door de drukte onvoldoende ruimte om ermee aan de slag te gaan.
AI: enorme groei, maar nog weinig grip
Een van de meest opvallende ontwikkelingen is de explosieve groei van AI-gebruik binnen het MKB. Waar in 2024 slechts 6% van de bedrijven AI gebruikte, is dat in 2026 gestegen naar 70%. De toepassingen zijn nog relatief praktisch en operationeel: het schrijven van teksten, maken van samenvattingen en verkrijgen van inzichten uit data.
Tegelijkertijd worstelen veel ondernemers met de vraag hoe ze AI strategisch kunnen inzetten. Bijna de helft geeft aan niet goed te weten hoe ze AI optimaal kunnen benutten. Dit laat zien dat AI geen hype meer is, maar een blijvend onderdeel van de bedrijfsvoering. De uitdaging verschuiving van ‘of’ naar ‘hoe’.
Wat betekent dit voor MKB’ers?
De rode draad door het hele onderzoek is duidelijk: MKB’ers willen vooruit, maar worden afgeremd door complexiteit. Succesvol ondernemen in 2026 vraagt daarom niet alleen om hard werken, maar vooral om slimmer werken. Dat betekent:
Tot slot
De inzichten uit de MKB Barometer laten zien dat ondernemers in 2026 vooral behoefte hebben aan overzicht en grip. Dat begint bij een betrouwbare administratie en slimme processen die je bedrijf vooruithelppen. Wij helpen je daar graag bij; van helder inzicht in je cijfers tot praktische ondersteuning in jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Zo kun jij je weer focussen op ondernemen. Neem hiervoor gerust contact met ons op; wij denken graag met je mee!
Terug naar overzicht